Antidepressiva worden veel voorgeschreven bij depressie, angststoornissen en andere psychische aandoeningen, en vormen voor veel mensen een waardevol onderdeel van de behandeling. Bij stabiele of voldoende herstelde klachten kan in overleg met een arts worden gekeken naar afbouwen, wat vooral na langdurig gebruik gepaard kan gaan met ontwenningsverschijnselen. Dit betekent echter niet dat antidepressiva verslavend zijn: anders dan bij alcohol, opioïden of slaapmedicatie veroorzaken zij geen craving, controleverlies of dwangmatig gebruik.
CONTACT
Heb je vragen of wil je hulp?
Meer over medicijnen
Antidepressiva zijn niet verslavend
Antidepressiva veroorzaken geen verslaving in de klassieke betekenis. Wel kan het lichaam zich aanpassen aan de aanwezigheid van de medicatie. Hierdoor kunnen bij een te snelle dosisverlaging of abrupt stoppen lichamelijke en psychische klachten ontstaan. Dit wordt ook wel een onttrekkingssyndroom of ontwenningssyndroom genoemd.
Dat iemand moeite heeft met stoppen, betekent dus niet dat er sprake is van een verslaving. In de meeste gevallen gaat het om lichamelijke gewenning in combinatie met de uitdaging om onderliggende psychische klachten blijvend onder controle te houden.
Wanneer is begeleiding bij het afbouwen verstandig?
Wanneer is begeleiding bij het afbouwen verstandig?
Niet iedereen ervaart problemen tijdens het afbouwen. De kans op ontwenningsklachten neemt echter toe wanneer antidepressiva langdurig zijn gebruikt, de dosering hoog is, meerdere psychofarmaca worden gebruikt of wanneer eerder een stoppoging is mislukt.
Een persoonlijk afbouwschema helpt om ontwenningsverschijnselen zoveel mogelijk te beperken en maakt het eenvoudiger om onderscheid te maken tussen tijdelijke ontwenningsklachten en een eventuele terugkeer van de oorspronkelijke psychische klachten.
Mogelijke ontwenningsverschijnselen
Bij een te snelle afbouw kunnen klachten ontstaan zoals duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, angst, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, griepachtige verschijnselen en de bekende ‘brain zaps’: korte, schokachtige sensaties in het hoofd.
Deze klachten ontstaan vaak binnen enkele dagen na een dosisverlaging en verdwijnen meestal geleidelijk wanneer het lichaam zich opnieuw aanpast.
Specialistische begeleiding bij Alterna
Specialistische begeleiding bij Alterna
Tijdens het afbouwen kan blijken dat angst, depressieve klachten, trauma, stress of andere psychische problemen nog aandacht vragen. Daarom kijken wij verder dan de medicatie alleen.
Onze behandeling combineert evidence-based behandelmethoden met het 12 Stappen Minnesota Model als ondersteuning voor duurzaam herstel. Vanuit ons Groeifundamentmodel werken we aan psychisch, lichamelijk en sociaal herstel, zodat je niet alleen verantwoord kunt afbouwen, maar ook werkt aan blijvende mentale veerkracht en het voorkomen van terugval.
Verantwoord afbouwen
Het afbouwen van antidepressiva is maatwerk en gebeurt altijd in overleg met de voorschrijvende arts of behandelaar. De snelheid van afbouwen hangt onder meer af van het type antidepressivum, de dosering, de duur van het gebruik en eventuele bijkomende psychische klachten.
Met de juiste begeleiding bouwen veel mensen hun antidepressiva uiteindelijk succesvol af. Daarbij staat niet alleen het verminderen van de medicatie centraal, maar vooral het versterken van de psychische gezondheid, zodat herstel ook op de lange termijn behouden blijft.
Neem contact op om je hulpvraag te bespreken
Zet vandaag de eerste stap. Plan een gesprek en ontdek wat er voor jou mogelijk is richting herstel.
Plan een kennismaking →