Slaapmiddelen kunnen tijdelijk helpen bij ernstige slapeloosheid of een verstoord slaapritme. Vooral benzodiazepinen, zoals temazepam, nitrazepam, lorazepam en diazepam, en Z-drugs, zoals zolpidem en zopiclon, zijn effectief bij kortdurend gebruik. Wanneer deze medicijnen langere tijd worden gebruikt, neemt de werking af en groeit de kans op afhankelijkheid. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om zonder medicatie in slaap te vallen.
CONTACT
Heb je vragen of wil je hulp?
Meer over medicijnen
Welke slaapmiddelen zijn verslavend?
Het grootste risico op afhankelijkheid bestaat bij benzodiazepinen en Z-drugs. Deze middelen versterken de werking van de remmende neurotransmitter GABA, waardoor ontspanning ontstaat en iemand gemakkelijker in slaap valt. Bij langdurig gebruik raakt het lichaam gewend aan de medicatie. Hierdoor ontstaat tolerantie en zijn vaak hogere doseringen nodig om hetzelfde effect te bereiken.
Wanneer is er sprake van een slaapmiddelen verslaving?
Wanneer is er sprake van een slaapmiddelen verslaving?
Een slaapmiddelenverslaving ontstaat meestal geleidelijk. Vaak begint het gebruik na een periode van stress, slapeloosheid of een ingrijpende gebeurtenis. Na verloop van tijd ontstaat het gevoel dat slapen zonder medicatie niet meer mogelijk is.
Signalen die kunnen wijzen op een verslaving zijn:
- niet meer kunnen slapen zonder medicatie;
- hogere doseringen nodig hebben;
- angst of onrust zonder het medicijn;
- meerdere recepten proberen te verkrijgen;
- blijven gebruiken ondanks de negatieve gevolgen.
Kenmerkend voor een verslaving zijn controleverlies, craving en het blijven gebruiken ondanks de schade die het veroorzaakt.
Risico’s van langdurig gebruik
Langdurig gebruik van slaapmiddelen kan juist leiden tot een slechtere slaapkwaliteit. Daarnaast neemt het risico toe op geheugen- en concentratieproblemen, verminderde alertheid, emotionele afvlakking en ongelukken in het verkeer of thuis. Bij ouderen is de kans op vallen, botbreuken en cognitieve achteruitgang groter.
Ook het combineren van slaapmiddelen met alcohol, opioïde pijnstillers of andere kalmerende medicijnen is gevaarlijk. Deze combinatie kan leiden tot ernstige sufheid, ademhalingsproblemen, bewusteloosheid en een levensbedreigende overdosering.
Stoppen met slaapmiddelen
Stoppen met slaapmiddelen
Stop nooit plotseling met langdurig gebruikte slaapmiddelen zonder medisch advies. Vooral benzodiazepinen moeten meestal geleidelijk worden afgebouwd. Abrupt stoppen kan leiden tot ontwenningsverschijnselen zoals rebound-slapeloosheid, angst, trillen, hartkloppingen en in ernstige gevallen epileptische aanvallen.
Afhankelijk van de situatie stellen we een persoonlijk afbouwschema op. Soms is een medische detox of intensieve begeleiding nodig. Na de afbouw richten we ons op het herstellen van gezonde slaapgewoonten en het aanpakken van de psychische klachten die aan het gebruik ten grondslag liggen.
Specialistische behandeling en herstel
Een slaapmiddelenverslaving staat vaak niet op zichzelf. Angst, stress, trauma of andere psychische klachten spelen regelmatig een belangrijke rol. Daarom behandelen we niet alleen de verslaving, maar ook de onderliggende oorzaken. Onze behandeling combineert evidence-based behandelmethoden, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR, ACT en schematherapie, met het 12 Stappen Minnesota Model als herstelgerichte basis voor blijvende abstinentie. Vanuit ons Groeifundamentmodel werken we aan psychisch, lichamelijk en sociaal herstel, zodat de kans op terugval zo klein mogelijk wordt.
Een slaapmiddelenverslaving is goed behandelbaar. Met professionele begeleiding, een zorgvuldig afbouwtraject en behandeling van de onderliggende problematiek kan het natuurlijke slaapritme zich geleidelijk herstellen. Duurzaam herstel betekent niet alleen stoppen met slaapmedicatie, maar ook weer leren vertrouwen op een gezonde slaap en nieuwe manieren ontwikkelen om met stress en slapeloosheid om te gaan.
Neem contact op om je hulpvraag te bespreken
Zet vandaag de eerste stap. Plan een gesprek en ontdek wat er voor jou mogelijk is richting herstel.
Plan een kennismaking →